Etki Büyüklüğü Nedir? Etki Büyüklüğünün Hesaplanması Formulü

0
8029

Etki Büyüklüğü: Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin gücünü açıklamak için korelasyon katsayısının hesaplanması gerekir. Bir ANOVA deseninde değişkenler arasındaki ilişkinin gücünü karşılaştırmada en sık kullanılan istatistik eta-karedir.

etki büyüklüğü
eta kare

Etki Büyüklüğü Nedir?

Eta-kare, bağımsız değişkenin ya da faktörün, bağımlı değişkendeki toplam varyansın ne kadarını açıkladığını gösterir ve 0.00 ile 1.00 arasında değer alır. Etki büyüklüğü ANOVA desenindeki her bir ana etkiyi, ilişkiyi ve hatayı açıklayan varyans oranı olarak tanımlanır. Değişkenler arasında doğrusallık varsayımını gerektirmeyen eta-kare, bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde ne derece etkili olduğunu gösterir. ANOVA testleri için etki büyüklüğünü bulmak için gruplar arası kareler toplamı toplam kareler toplamına bölünür ve sonucun karekökü alınır. Sonuçlar, her bir etkideki (ilişkideki) varyans yüzdesini ve bu etki tarafından açıklanan hatayı gösterir.

Etki büyüklüğü, “null hipotezin yanlış olma derecesi”  ya da “popülasyonda bir fenomenin sunulma derecesi” olarak tanımlanmaktadır. İstatistiksel verilerin analizinin yorumlanmasında, “istatistiksel anlamlılık ölçütü olan p değeri, ne kadar küçük olursa, uygulamanın etkisi ya da gücü de o kadar büyük olur” şeklinde bir kavram yanılgısı vardır. Çünkü istatistiksel anlamlılık testleri, örneklemden elde edilen sonucun şans faktörü ile elde edilme ihtimalini değerlendirir; etki büyüklüğünün ise pratik anlamlılığın bir göstergesidir.

Birçok etki büyüklüğü belirleyicileri vardır, ancak araştırmacılar Etki büyüklüğünün ölçümleri (grup ortalamaları farkına göre) ve ilişki gücü ölçümleri (hesaplanan varyansa göre) olmak üzere iki kategoride etkinin büyüklüğü hesaplamaktadırlar. Grup ortalamaları farkına göre hesaplanan etki büyüklüğü ölçümleri Cohen’s d, Glass’s g ve Hedge’s d ile gösterilmektedir. Varyansa göre hesaplanan ilişki gücü ölçümleri ise bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki korelasyona göre hesaplanmakta, R-kare (R2) ve eta-kare (η2) ölçümlemeleriyle ifade edilmektedir.

Etki Büyüklüğünün Formulü – Etki Büyüklüğünün Hesaplanması:

etki büyüklüğünün formülü
etki büyüklüğünün formülü

Varyans Analizi İçin Etki Büyüklüğü

Bağımsız ve bağımlı değişkenler arasındaki ilişkinin gücünü açıklamak için korelasyon katsayısının hesaplanması gerekir. Bir ANOVA deseninde değişkenler arasındaki ilişkinin gücünü karşılaştırmada en sık kullanılan istatistik eta-kare (ƞ2) katsayısıdır. Değişkenler arasında doğrusallık varsayımını gerektirmeyen eta-kare, bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde ne derece etkili olduğunu gösterir. Etki büyüklüğü olarak da değişkendeki toplam varyansın ne kadarını açıkladığını gösterir ve 0.00 ile 1.00 arasında değer alır. .01, .06 ve .14 düzeyindeki eta-kare değerleri sırasıyla küçük, orta ve geniş etki büyüklüğü olarak değerlendirilir. 

Ek Kaynak Bilgileri:

  • Yokluk denencesinin sınanmasının örneklem büyüklüğünden etkilenmesine bir seçenek olarak bulunan, örneklem büyüklüğünden bağımsız olarak bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin gücü.

 

Yorum Yapın, Soru Sorun

yorum

CEVAP VER

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.