Aktinyum Nedir? Aktinitler Nedir? Uranyumötesi Ele­mentler

0
1580

Aktinitler atom sayıları (yani elek­tron sayısı) 90 ile 103 arasında deği­şen elementlerdir. Elementler tablo­sunda aktinyumun hemen ardında yer alır ve birbirleriyle benzerlikler gösterirler.

aktinyum akitinit
aktinyum akitinit

Yüksek atom sayılı aktinitlerin özelliklerinin henüz ay­rıntılarıyla bilinmemesinin nedeni, yeni bulunmuş elementler olmaları­nın yanı sıra nükleer reaktörlerde çok az miktarlarda ve güçlükle elde edilmeleridir; ayrıca yaşama süre­leri de bazen çok kısadır. Aktinitler­de elektronların konum biçimlerinin değişmediği sanılır; uranyumu izle­yen aktinitlere “uranyumötesi ele­mentler” adı verilir ve ikiye ayrılır­lar: Uranitler; küritler (küritler de aynı elektron özelliklerini gösterir­ler). Elementler tablosunun aynı sütununda, aktinyumu bir lantan, her aktiniti de bir lantanit karşı­lar.

Çoğu radyoaktif olduğu için,

atom ağırlığından söz etmek güçtür; bu­nunla birlikte atom ağırlıklarının, aktinyumun atom ağırlığı (227) ile lavrensiyumun en kararlı izotopu­nun ağırlığı (257) arasında değiştiği bilinir. Aktinitlerin birçoğu nükleer tepkimelerle elde edilir; sözgelimi  oerkelyum, amerikyum ile helyu­mun, kaliforniyum da küryum ile helyumun kaynaşması sonucunda oluşurlar.

242Cm + *He – 2A9s8Cf + (nötron).

Bu tepkimelerde oluşan maddeler, ancak katyon değiştirici reçinelerle ayrılabilir. Söz konusu reçineler, uranyumötesi elementlerin üç de­ğerli katyonlarını kimyasal olarak bağlar ve yıkama, katyonları atom sayılarına ters yönde ayırma olana­ğı verir. Aktinitlerin tümü, özgül ağırlıkları yüksek, gümüş beyazı renginde metallerdir. Kimyasal tep- kinlikleri yüksek olan, havada yük- seltgenerek donuklaşan bu metalle­rin birçoğu sanayide kullanıl­maz.

Bununla birlikte, ısıya dayanıldı bir madde olan toryum oksit (Th O2) ya da torinden, katalizör taşıyıcısı olarak yararlanılabilir: Gazla ay­dınlatmada kullanılan Auer gömlek­lerine, toryum nitrat ve seryum ka­rışımı emdirilir. Uranyum sülfür de ısıya dayanıldı bir maddedir.

Yorum Yapın, Soru Sorun

yorum

CEVAP VER

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.