Afrika’ya Sosyalist Bloktan Gelen Müdahaleler

0
331

SOSYALİST BLOKTAN GELEN MÜDAHALELER:

Leonid Brejnev’in 1976’da açıkladığı resmi tutum, Afrikalı ilerici çevrelerde olumlu yankılar uyandırmıştı.

afrika sosyalizm sosyalist bloklar
afrika sosyalizm sosyalist bloklar

Brejnev bu açıklamada, Sovyetler Birliği’nin Afrika’da çıkarı olmadığını, ama bağımsızlıkları için savaşan ülkelere maddi ve manevi destek sağlamayı görev bildiğini söylemekteydi. Ama Afrika’nın SSBC’nin genel stratejisinin önemli noktalarından biri olduğu da tartışma götürmez bir gerçekti ve Sovyetlerin gizli amacı Hint Okyanusu ile Ümit burnundan geçen (Avrupa’ya petrolün geldiği yol) büyük deniz yollarının denetimini ele geçirmekti.

1975’te Küba ve Angola arasında Agostinho Neto önderliğindeki Angola Halk Kurtuluş Hareketi’ne yardım amacıyla bir hava köprüsü oluşturuldu; Küba birlikleri, Neto’nun 1977’de bütün karşı güçleri yenerek marxçı-leninci hareketin başına geçmesini sağladılar. Aynı yılın mart ayında ve 1978 ilkbaharında, Doğu Almanyalı subayların komutasındaki Katangalı paralı askerler, Angola’dan hareket ederek Zaire’nin bakır bölgesi Şaba’ya (Shaba) saldırdılar. Gene aynı yıl, Mozkova, Etyopya, Angola ve Mozambik arasında kurulan hava köprüsüyle 225 ağır nakliye uçağı 10 gün süreyle asker ve silah taşıdı. 1978’de Angola, Kongo Halk Cumhuriyeti, Mozambik, Benin ve Etyopya’yı üs olarak kullanan Sovyet siyasal görevlilerinin ve subaylarının sayısı 15.900 Kübalılarınki 30.000, Doğu Almanlarınki 4.000 dolaylarındaydı. Öte yandan kuzeyde Cezayir ile Libya da Küba ve SSCB danışmanlarına ülkeyi çmışlardı; Moskova ve Havana’ya denizden ve havadan kolaylıklar sağlamaktaydılar.

Çin’in Afrika siyasetiyse daha çok tıp ve sanayi alanlarındaki yardımla sınırlanıyordu. Bu yardımlar doğal olarak Tanzanya ve Zambiya gibi ülkeleri hoşnut etmekteydi. Genel dış siyasetini çoğunlukla SSCB siyasetinin gidişine göre belirleyen Çin’in zaman zaman ideolojisine pek uymayan kararlar aldığı da görüldü: 1978’de Şaba’daki ayaklanmalara karşı Mobutu Zairesi’nin Batı yanlısı siyasetinin destelenmesi. Aynı yılın sonunda SSCB, Güney Afrika’daki kurtuluş hareketlerine yaptığı yardımı iki katına çıkardı.

Ayrıca, Fas’la otuz yıllık fostat satın alma sözleşmesinin imzalanmasıyla dünyanın bir numaralı fosfat üreticisi olan Fas, SSCB’yle 1980’de ilk ticaret ilişkisini kuran Afrika ülkesi oldu. Ne var ki 1989’dan sonra sosyalist birlik ülkelerindeki rejimlerin birbiri ardına çökmesi, Afrika’nın dış ülkelerden aldığı zaten kısıtlı yardımların iyice azalması sonucunu doğurdu.

Yorum Yapın, Soru Sorun

yorum

CEVAP VER

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.