Afrika Kıtası, Afrika Kıtasının Coğrafyası, Afrikanın İklim Bölgeleri

0
1314

Dünyadaki altı kıtadan biri. Avrupa’dan Akdeniz’le, Asya’dan da Süveyş kıstağıyla ayrılan Afrika kıtası, belirli bir bütün oluşturmakla birlikte, iki bölümde değerlendirilebilir: Kuzey Afrika Zenci Afrika.

afrika kıtası, afrika coğrafyası, afrika iklimi
afrika kıtası, afrika coğrafyası, afrika iklimi

COĞRAFYA

Prekambriyen dönemden bu yana jeoloji açısından geçmişi pek hareketli olmayan Afrika, kıtaların kaymasıyla ilgili kuramın günümüzde doğrulanabildiği az sayıdaki yerlerden biridir. Bu kurama göre Afrika, eski Gondvana kıtasının tam merkezinde yer alır; günümüzdeki Güney Afrika, Avustralya, Dekkan ve Arabistan da söz konusu kıtadan kopmuş topraklardır. Jeoloji bakımından Afrika kıtasının türdeşliği ve tektonik kırıkların fazlalığı, taban kütlesinin son derece eski olmasıyla açıklanır.

İKLİM BÖLGELERİ

Ekvatorun oluşturduğu orta kuşağın her iki yanında yer alan iklim bölgeleri, büyük bir bakışımlılık gösterir. Birbirinden 8.000 km uzaklıkta yer alan iki kapalı bölgede (biri kıtanın kuzeyinde öbürü güneyinde) Akdeniz iklimi egemendir. Söz konusu bölgeleri, bir yandan Büyük Sahra, öbür yandan da Kalahari ve Namib çölleri, tropikal bölgelerden ayırır. Tropikal bölgenin “kurak” ve “yağışlı” diye ikiye ayrılması, yağmurun Afrika iklimindeki önemini yansıtır. Ekvator bölgesinde, kurşun gibi ağır bir göğün altında, havanınsürekli nemli olması çok çeşitli ağaç türleri içeren yoğun ormanlar oluşmasına yol açmıştır.

Bütünüyle ele alındığında, Afrika’daki iklimlerin sertliği, toprağın yapısında Afrikalının beslenmesinde ve kıtanın geri kalmışlığında büyük rol oynamıştır. Zaten pek verimli olmayan toprak, yüzeysel su akıntılarının çokluğu ve güneş altında sürekli kavrulmanın etkisiyle günden güne yoksullaşmakta, bütünüyle verimsiz lateritli bir kabuğa dönüşmektedir. Kıtanın en zengin bitki kaynağı ilk biçimine göre oldukça yozlaşmış olmasına karşın, gene de yoğun olan orman örtüsüdür. Yerleşme bölgelerinin çekirdeğiyse tropikal iklim kuşağında yer alan savanalar ve seyrek ormanlar oluşturur. Ağaç ile otun hayvancılık ile tarımın birbirine karışması dayanıksız dengeler kurulmasına yol açmıştır: Çok sayıda olan sürü hayvanları, beslenmek için ağaçların yeni sürgünlerini yok eder, otlar da ortadan kalkınca geriye dikenler ve çöller kalır. Gerek tropikal iklimli bölgeler gerek bozkırlar hızla çölleşmektedir.

Yorum Yapın, Soru Sorun

yorum

CEVAP VER

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.